Thuật ngữ DMV
Bảng đối chiếu thuật ngữ giao thông tiếng Anh với cách dịch trong tài liệu tiếng Việt chính thức của DMV.
| English | Cách dịch của DMV | Cách nói thông thường | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| curb | lề đường | bó vỉa (mép vỉa hè) | ‘Lề đường’ vừa là curb vừa là lề đường nói chung. Trang 19 còn dùng ‘vỉa hè’ cho curb. |
| sidewalk | vỉa hè | ‘Vỉa hè’ = sidewalk, nhưng trang 19 cũng dùng nó cho curb. | |
| shoulder | cạnh đường | lề đường dừng khẩn cấp | Sổ tay dùng ‘cạnh đường’ cho shoulder (trang 49 còn có ‘hẹp vai’). Đừng nhầm với ‘lề đường’ = curb. |
| crosswalk | lối đi qua đường | vạch qua đường cho người đi bộ | Cùng một từ có nhiều cách dịch: ‘lối đi qua đường’, ‘lối băng qua đường’, ‘vạch kẻ qua đường’. |
| marked crosswalk | lối đi qua đường có vạch kẻ | Người đi bộ có quyền ưu tiên tại lối đi qua đường dù có vạch kẻ hay không. | |
| unmarked crosswalk | lối đi qua đường không có vạch kẻ | lối qua đường không vẽ vạch | Ở giao lộ, dù không có vạch vẫn là lối qua đường: phải nhường người đi bộ. |
| limit line (stop line) | vạch giới hạn | vạch dừng | Trang 33 còn gọi là ‘điểm dừng’. Hãy dừng sau vạch này. |
| intersection | giao lộ | ngã tư | Sổ tay dùng lẫn ‘giao lộ’ và ‘ngã tư’. |
| blind intersection | giao lộ bị khuất | giao lộ bị che khuất tầm nhìn | Nội dung sổ tay lại viết ‘điểm mù’, nhưng đây không phải blind spot của xe. Giao lộ không có biển báo dừng ở góc nào; giới hạn 15 mph. |
| uncontrolled intersection | giao lộ không được kiểm soát | giao lộ không có đèn hoặc biển báo | Câu gốc gộp chung ‘không được kiểm soát’ và ‘bị che khuất’. Xe đến trước đi trước; đến cùng lúc thì nhường xe bên phải. |
| right-of-way | quyền ưu tiên | quyền đi trước | Tiêu đề mục: ‘Đối Tượng Được Phép Đi Trước’. |
| yield | nhường đường | Biển YIELD là ‘NHƯỜNG ĐƯỜNG’. Nghĩa là giảm tốc, nếu cần thì dừng để xe/người khác đi trước. | |
| stop sign | biển báo DỪNG LẠI | biển STOP | Phải dừng hẳn trước vạch giới hạn hoặc trước lối qua đường. |
| solid yellow line | vạch liền màu vàng | vạch vàng liền | Tiêu đề trang 13 bị in nhầm là ‘Vạch liền màu trắng’, nhưng nội dung nói về vạch vàng. Không vượt xe nếu vạch vàng liền ở bên bạn. |
| double solid yellow lines | vạch đôi liền màu vàng | hai vạch vàng liền | Cũng gọi ‘đường kép màu vàng’ (trang 20). Ngoại lệ: rẽ trái, quay đầu, vào/ra lối riêng. |
| broken yellow line | vạch đứt màu vàng | vạch vàng đứt | Được vượt nếu vạch đứt ở bên làn của bạn và an toàn. |
| solid white line | vạch liền màu trắng | vạch trắng liền | Phân cách các làn cùng chiều (kể cả đường một chiều). |
| broken white line | vạch đứt màu trắng | vạch trắng đứt | Phân chia các làn cùng chiều; được phép chuyển làn. |
| double solid white lines | Vạch đôi liền màu vàng (in nhầm) | vạch đôi liền màu trắng | Tiêu đề và câu đầu ghi ‘màu vàng’ nhưng nội dung nói hai vạch trắng; đây là lỗi dịch. Không chuyển làn qua vạch này (thường ngăn làn thường với làn HOV). |
| two-way left-turn lane (center left turn lane) | làn đường rẽ trái ở giữa | làn rẽ trái chung giữa đường | Chỉ chạy tối đa 200 feet; không dùng để đi thẳng hay vượt xe. |
| bike lane | làn đường dành cho xe đạp | làn xe đạp | Được vào làn này trong vòng 200 feet trước khi rẽ phải. |
| HOV / carpool lane | Làn đường cho Carpool (xe chở nhiều người)/Làn đường dành cho HOV (xe cộ đông đúc) | làn xe chở nhiều người | Sổ tay giải thích HOV là ‘xe cộ đông đúc’ (nghĩa là kẹt xe). Sai: HOV là xe có nhiều người. Có hình thoi trên mặt đường. |
| freeway | xa lộ | đường cao tốc | Sổ tay dùng cả ‘xa lộ’ và ‘đường cao tốc’. |
| merge | nhập làn | hòa vào dòng xe | Cũng có ‘hòa làn’. Chừa ba giây, không dừng trừ khi thật cần. |
| U-turn | quay đầu | quay đầu xe | Được quay đầu khi băng qua đường kép vàng, hoặc ở khu dân cư nếu không có xe trong 200 feet. |
| roundabout | Bùng Binh | vòng xuyến | Trang 60 lại dùng ‘vòng xuyến’ cho giao lộ (intersection), dễ nhầm. Đi ngược chiều kim đồng hồ, nhường xe đã ở trong. |
| railroad crossing | đường ngang giao cắt với đường sắt | chỗ giao đường sắt | Còn dịch ‘đường tàu hỏa băng qua’. Dừng cách đường ray gần nhất ít nhất 15 feet. |
| school zone | Khu Vực có Trẻ Em | khu vực trường học | Sổ tay không dùng chữ ‘khu vực trường học’; đọc mục ‘Around Children’: trong 500 feet quanh trường, giới hạn 25 dặm/giờ khi có trẻ em. |
| blind spot | điểm mù | Kiểm tra điểm mù (nhìn qua vai) trước khi đổi làn. Chú ý: blind intersection cũng bị dịch là ‘điểm mù’. | |
| tailgating | Bám sát | bám đuôi xe trước | Câu đầu mục dùng ‘Đuôi xe’ (phần sau xe) nhưng nghĩa là bám đuôi. Bị bám đuôi: giữ tốc độ, an toàn thì nhập làn phải cho xe đó qua. |
| following distance | khoảng cách theo sau | Bản tiếng Anh nói 3 giây, nhưng trang 44 bản tiếng Việt ghi ‘bốn giây’ khi đi sau xe máy. Hãy nhớ quy tắc ba giây. | |
| three-second rule | quy tắc ba giây | Đếm ba giây sau khi xe trước qua một điểm cố định; nếu bạn tới đó trước khi đếm xong là quá gần. | |
| hydroplaning | hiện tượng trượt nước | xe lướt trên mặt nước | Lốp mất hoàn toàn tiếp xúc với mặt đường. Không phanh gấp; giảm tốc từ từ. |
| skid | trượt bánh | Khi trượt bánh: nhả ga từ từ, không đạp phanh, đánh lái theo hướng đang trượt. | |
| high beams | đèn pha chiếu xa | đèn pha | Sổ tay dùng ‘đèn pha’ cho cả headlights nói chung; ‘giảm đèn pha’ nghĩa là chuyển sang đèn gần. |
| low beams | đèn pha chiếu gần | đèn cốt (đèn gần) | Có hai cách dịch: ‘chiếu gần’ và ‘chiếu sáng thấp’. Phải dùng khi cách xe ngược chiều 500 feet hoặc xe phía trước 300 feet. |
| headlights | đèn pha | đèn trước | ‘Đèn pha’ chỉ headlights nói chung (DL 80 cũng dùng). Lái xe chỉ với đèn đỗ xe là phạm luật. |
| emergency flashers | đèn nháy khẩn cấp | đèn cảnh báo nguy hiểm | Cũng có ‘đèn chớp khẩn cấp’ và ‘đèn nguy hiểm’. Giám khảo có thể hỏi cách bật khi thi lái. |
| parking brake | phanh đỗ (phanh tay) | phanh tay | Sổ tay dùng cả ‘phanh đỗ’ và ‘phanh tay’; DL 80 viết ‘phanh khẩn cấp/phanh tay’. |
| turn signal | đèn báo hiệu rẽ | đèn xi nhan | DL 80 dùng ‘xi nhan’; sổ tay dùng ‘đèn báo hiệu’, ‘đèn tín hiệu’. Báo hiệu 100 feet trước khi rẽ. |
| arm signal (hand signal) | tín hiệu cánh tay | ra hiệu bằng tay | Là các tín hiệu tay: rẽ trái, rẽ phải, đi chậm/dừng. Sổ tay dùng ‘ra hiệu bằng tay’. |
| red curb | lề đường sơn màu đỏ | lề đường đỏ | Cấm dừng, đứng đợi hoặc đỗ xe. Xe buýt có thể dừng tại chỗ đỏ dành cho xe buýt. |
| yellow curb | lề đường sơn màu vàng | lề đường vàng | Chỉ dừng đón trả khách, bốc dỡ hàng; xe phi thương mại thường phải ở lại trong xe. |
| white curb | lề đường sơn màu trắng | lề đường trắng | Chỉ dừng ngắn cho người lên xuống hoặc bỏ thư. |
| green curb | lề đường sơn màu xanh lá cây | lề đường xanh lá | Đỗ xe có giới hạn thời gian ghi trên biển hoặc sơn trên lề đường. |
| blue curb | lề đường sơn màu xanh da trời | lề đường xanh dương | Chỗ đỗ dành cho người khuyết tật. ‘Xanh da trời’ khác ‘xanh lá cây’ (green). |
| provisional license | giấy phép lái xe tạm thời | bằng lái hạn chế cho dưới 18 tuổi | ‘Tạm thời’ ở đây không có nghĩa là bằng ngắn hạn mà là bằng có hạn chế (12 tháng đầu không lái 11 giờ đêm đến 5 giờ sáng). |
| instruction permit | giấy phép học lái xe | bằng tập lái | Phải đậu bài thi kiến thức và thi thị lực trước khi được cấp. |
| drive test (behind-the-wheel test) | kiểm tra lái xe sau tay lái | thi lái xe thực hành | Còn gọi ‘bài kiểm tra thực hành lái xe’; giám khảo DMV ngồi cùng xe. |
| BAC (blood alcohol concentration) | nồng độ cồn trong máu (BAC) | Từ 21 tuổi: 0,08%; dưới 21 tuổi: 0,01%; lái xe thương mại hoặc chở khách thuê: 0,04%. | |
| implied consent | bạn đồng ý xét nghiệm hơi thở, máu hoặc nước tiểu | đồng ý ngầm (implied consent) | Sổ tay không có cụm ‘implied consent’; chỉ nói lái xe ở California là đã đồng ý. Từ chối thì DMV đình chỉ hoặc thu hồi quyền lái xe. |
| DUI | Lái xe dưới ảnh hưởng (DUI) | lái xe khi say rượu hoặc dùng thuốc | DUI gồm cả rượu và thuốc (kể cả thuốc bác sĩ kê). |
| open container | hộp đựng rượu mở | chai/lon rượu đã mở | Rượu đã mở phải để trong cốp xe hoặc chỗ hành khách không ngồi. |
| glove box | hộp đựng găng tay | hộc đồ trước ghế phụ | Dịch sát từng chữ ‘hộp đựng găng tay’. Để rượu đã mở ở đây cũng bất hợp pháp. |
| hands-free | chế độ rảnh tay | rảnh tay (không cầm máy) | Người lớn chỉ dùng rảnh tay khi cần. Dưới 18 tuổi không được dùng điện thoại khi lái, trừ gọi khẩn cấp. |
| Move Over | Tránh Sang Một Bên và Chạy Chậm Lại | nhường làn và giảm tốc | Tên mục khá dài. Nghĩa: gặp xe khẩn cấp hoặc xe công trình đang đỗ có đèn nháy thì chuyển làn và giảm tốc. |
| school bus with flashing red lights | xe buýt chở học sinh nhấp nháy đèn đỏ | xe buýt trường học bật đèn đỏ | Phải dừng ở bất cứ chiều nào. Không cần dừng nếu ở bên kia đường có dải phân cách hoặc từ hai làn mỗi chiều. |
| flashing yellow arrow | Mũi tên vàng nhấp nháy | Được rẽ nhưng không được bảo vệ: nhường xe ngược chiều. | |
| flashing red light | Đèn đỏ nhấp nháy | Giống biển STOP: dừng, rồi đi tiếp nếu an toàn. | |
| green arrow | Mũi tên xanh | Rẽ có bảo vệ: xe ngược chiều bị đèn đỏ chặn lại. | |
| pedestrian | người đi bộ | Gồm cả người dùng giày trượt patin, ván trượt, xe lăn. | |
| vulnerable road user | người tham gia giao thông dễ bị tổn thương (VRU) | người đi đường yếu thế | Gồm người đi bộ, người đi xe đạp, người dùng xe lăn. |
| light rail | phương tiện giao thông đường sắt hạng nhẹ | tàu điện nhẹ (light rail) | Tiêu đề mục là ‘Xe Điện Chạy Trên Đường Rày’. Không rẽ trước đầu tàu; tàu có thể làm gián đoạn đèn giao thông. |
| Basic Speed Law | Luật Tốc độ Cơ bản | nguyên tắc tốc độ an toàn | DL 80 viết ‘luật về tốc độ cơ bản’. Nghĩa: không bao giờ chạy nhanh hơn mức an toàn của điều kiện hiện tại. |
| seat belt | dây an toàn | Bạn và người đi cùng phải thắt dây an toàn. | |
| passing (overtaking) | vượt | vượt xe | Không vượt bên trái xe điện chạy trên đường ray, trừ vài ngoại lệ. |
| center divider | dải phân cách giữa | dải phân cách | Ở đây chỉ phần giữa đường; khi rẽ trái, lái gần dải này. |
| safety zone | Vùng an toàn | khu vực chờ xe buýt | Cũng dịch ‘khu vực an toàn’ (trang 28). Không bao giờ lái xe qua khu vực này. |
| work zone | khu vực công trường | khu vực thi công | Giảm tốc, chừa khoảng cách; phạt từ $1.000, gấp đôi khi có công nhân. |
| double fine zone | Khu vực tốt được tăng cường an toàn-kép | khu vực phạt gấp đôi | ‘Khu vực tốt’ là dịch sai của ‘Enhanced Safety Zone’; nghĩa là khu vực tăng cường an toàn, tiền phạt gấp đôi. |
| pull over (for an emergency vehicle) | tấp vào lề | tấp sang bên phải và dừng | Đang ở giao lộ thì đi qua giao lộ rồi mới tấp vào. Không bám sau xe khẩn cấp trong 300 feet. |
| traffic signal not working | Đèn giao thông không hoạt động | đèn giao thông bị hỏng | Xử lý như biển STOP ở mọi hướng. |
| right turn on red | Rẽ phải khi gặp đèn đỏ | Phải dừng hẳn và nhường người đi bộ; cấm nếu có biển NO TURN ON RED. | |
| turnout | khu vực hoặc làn đường dành cho người đi bầu cử đặc biệt | chỗ tránh xe chậm | Dịch nhầm: ‘người đi bầu cử’ (đi bỏ phiếu). Thực ra là chỗ tránh để nhường xe phía sau; bắt buộc dùng khi có từ 5 xe trở lên theo sau. |
| traffic citation | phiếu phạt vi phạm giao thông | giấy phạt | Còn gọi là ‘phiếu’; thực chất là lệnh triệu tập chính thức của cảnh sát. |
| ignition interlock device (IID) | thiết bị ghi độ cồn gắn vào ổ đề (IID) | thiết bị khóa khởi động bằng nồng độ cồn | ‘Ổ đề’ là cách dịch lạ của ignition. IID bắt thổi hơi thở trước khi nổ máy; có thể bị yêu cầu sau khi bị kết tội DUI. |
| driving privilege | đặc quyền lái xe | quyền lái xe | Đình chỉ = suspend, thu hồi = revoke. Trang 51 còn dùng ‘treo bằng lái’. |
| in Park (gear) | để xe ở trạng thái đỗ | về số P | Một chỗ dịch là ‘để xe ở chỗ đỗ’ (trang 27). Nghĩa là về số P và gài phanh tay. |